Artikel: Gestapelde gezinswoning als oplossing voor de vastgelopen woningmarkt?

De verkoop van nieuwbouwwoningen daalt, ondanks een aanhoudende vraag. De oorzaak ligt in een mismatch tussen het type woningen dat wordt gebouwd en wat woningzoekenden werkelijk nodig hebben. Vooral voor gezinnen is het moeilijk een passende woning te vinden.
Een oplossing die nog steeds over het hoofd wordt gezien is de gestapelde gezinswoning.

Mismatch tussen vraag en aanbod
De afgelopen jaren is het aandeel appartementen in het nieuwbouwaanbod sterk toegenomen. Vooral het aanbod kleinere appartementen onder de zeventig vierkante meter groeit. Inmiddels bestaat bijna de helft van het nieuwbouwaanbod uit appartementen, wat vijf jaar geleden nog een kwart was (NVM, 2025). Tegelijkertijd daalt het aanbod van eengezinswoningen. Toch blijft de vraag naar eengezinswoningen onveranderd hoog met een tekort aan passend aanbod.
Een belangrijk knelpunt in de woningmarkt is het ontbreken van geschikte woningen voor ouderen. Het bouwen van levensloopbestendige woningen helpt de doorstroming op gang te brengen. Maar toch ligt de focus nog vaak op starters en blijft het aanbod voor ouderen achter.

Gezinswoningen tekort
Het huidige nieuwbouwaanbod houdt onvoldoende rekening met gezinnen. Door tekort aan grondposities is het aantrekkelijker om in hoge dichtheid te bouwen. In de praktijk betekent dit: veel kleine appartementen en nauwelijks ruimte voor gezinnen.
In Nederland wonen gezinnen nog steeds traditioneel grondgebonden. Alleen in de centra van de grote steden wonen gezinnen in appartementen. Als corporaties, ontwikkelaars en makelaars denken aan deze doelgroep, grijpen ze meestal direct naar de grondgebonden woning. We zouden, ook in kleinere gemeenten, een bredere blik op de gezinswoning moeten ontwikkelen.

Wat is een gezinswoning écht?
Een gezinswoning is niet per definitie een grondgebonden woning met een tuin. Een gezinswoning is een woning die ruimte biedt aan gezinnen in hun dagelijks leven, groei en ontwikkeling. Het gaat om ruimte om te spelen; een stoep, een pad, een gat in de heg. En ruimte voor hobby’s en klusjes, en bezoek van vrienden en familie. De eengezinswoning is flexibel om mee te groeien met het gezin, en biedt de mogelijkheid tot het creëren van een eigen identiteit, en een goede balans tussen sociale contacten en privacy. Deze kwaliteiten zijn niet onlosmakelijk verbonden aan de begane grond. Ze kunnen net zo goed gerealiseerd worden in een gestapelde woning.

Gestapeld wonen, gezinsvriendelijk denken
De gestapelde gezinswoning biedt een aantrekkelijk alternatief en de kans om op meer locaties gezinnen te huisvesten. In steden en dorpskernen, in de buurt van voorzieningen.
Door de woning extra diep te maken vervangen we de relatief goedkope meters van de zolder en zo blijft de flexibele extra ruimte van de zolder bestaan.
Buitenruimte kan worden meegenomen naar boven, in de vorm van ruime balkons, daktuinen en voldoende ruimte rond de voordeuren. Tussen de woning en de straat is een overgangszone nodig die ruimte biedt voor contact én privacy. Het sociale karakter van de stoep, het achterpad of het speeltuintje verplaatst zich zo omhoog.
Een gezamenlijke ruimte doet dienst als buurtschuur, een plek om te klussen, spelen, knutselen en ontmoeten kan in het gebouw gedeeld worden met buurtgenoten.

Tijd voor een bredere blik op de eengezinswoning
De woningmarkt vraagt om nieuwe denkkaders. Door vast te houden aan het idee dat een gezinswoning altijd grondgebonden moet zijn, sluiten we groepen woningzoekenden uit. De gestapelde gezinswoning is geen concessie, maar een kans. Het combineert ruim en flexibel wonen met stedelijke verdichting en slimme benutting van schaarse ruimte. Juist in een tijd waarin betaalbaarheid, duurzaamheid en ruimtegebruik onder druk staan, biedt dit woningtype een waardevolle aanvulling op het huidige aanbod.
Het is tijd dat ontwikkelaars, gemeenten en corporaties de potentie van de gestapelde gezinswoning gaan benutten.

Wij doen met VRP architecten onderzoek naar verschillende typologieën en woonvormen. Meer weten of verder praten? Maria@vrparchitecten.nl